Các Bài Thuốc Điều Trị Loãng Xương Bằng Đông Y và Lưu Ý

Điều trị loãng xương bằng Đông y là phương pháp chữa bệnh đang được áp dụng rộng rãi. Phương pháp này dựa trên các nguyên nhân gây bệnh và triệu chứng để khắc phục tình trạng và tăng mật độ xương. Từ đó cải thiện chức năng vận động và hạn chế các biến chứng như gãy xương do loãng xương.

Bài thuốc điều trị loãng xương bằng Đông y
Tìm hiểu nguyên nhân gây loãng xương và các bài thuốc điều trị loãng xương bằng Đông y

Khái niệm loãng xương trong Đông y

Theo Đông y, bệnh loãng xương thuộc chứng cốt nuy, xảy ra do nhiều nguyên nhân và có liên quan đến ba tạng. Bao gồm thận, tỳ và can. Cả ba tạng này đều giữ vai trò quan trọng trong cơ thể người.

  • Tỳ vị

Tỳ vị là nguồn cung cấp dưỡng chất, đảm bảo khí huyết lưu thông. Đồng thời chuyển hóa chất dinh dưỡng giúp nuôi dưỡng và giữ hệ xương khớp chắc khỏe.

Nếu tỳ vị bị tổn thương, cơ thể sẽ kém hấp thu và cản trở quá trình vận chuyển chất dinh dưỡng. Lúc này xương cốt không được nuôi dưỡng dẫn đến giảm mật độ xương và phát sinh bệnh loãng xương.

Với hơn 40 năm kinh nghiệm, thầy thuốc ưu tú, bác sĩ CKII Lê Hữu Tuấn - Nguyên PGĐ Trung tâm CNC Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương chỉ cách điều trị bệnh xương khớp hiệu quả nhất.
  • Tạng thận

Tạng thận có ý nghĩa quan trọng trong việc duy trì các hoạt động trong cơ thể, lọc máu tự nhiên và đào thải các chất bất lợi ra ngoài. Ngoài ra thận chủ tạng tinh là hiện tượng tinh được tàng trữ ở thận. Tinh tàng trữ và sinh tủy, tủy được vận chuyển vào xương giúp nuôi dưỡng, tăng mật độ xương và duy trì chức năng xương khớp. Chính vì thế trong Đông y, người ta còn gọi thận chủ cốt sinh tủy.

Đối với những người có thận hư, sự phát dục trong cơ thể sẽ có dấu hiệu giảm sút dẫn đến hiện tượng xương mềm yếu, xốp xương (hay loãng xương) ở người lớn tuổi và chậm lớn, chậm mọc răng ở trẻ em.

  • Can

Trong Đông y, can chủ tàng huyết được định nghĩa là điều tiết và lưu trữ lượng máu trong cơ thể. Trong khi nghỉ ngơi, nhu cầu huyết dịch trong cơ thể ít đi. Điều này khiến huyết được tàng trữ ở can.

Trong khi hoạt động, can thực hiện bài xuất khí huyết, cung cấp máu và oxy cho cơ thể. Do đó can hư làm cản trở quá trình lưu thông khí huyết. Điều này khiến các cơ quan (bao gồm cả xương cốt) không được cung cấp chất dinh dưỡng dẫn đến suy yếu.

Bệnh loãng xương thuộc chứng cốt nuy
Bệnh loãng xương thuộc chứng cốt nuy, xảy ra do nhiều nguyên nhân liên quan đến thận, tỳ và can

Nguyên nhân và các thể loãng xương trong Đông y

Chính vì những điều trên, Đông y quan niệm rằng, bệnh loãng xương xảy ra do những nguyên nhân sau:

  • Thận tâm suy yếu
  • Thận dương yếu
  • Can tỳ hư
  • Khí huyết ứ trệ

Trong Đông y, bệnh loãng xương được chia thành ba thể bệnh chính, bao gồm:

  • Thể khí huyết ứ trệ
  • Thể tỳ thận dương hư
  • Thể can thận âm hư

Các bài thuốc điều trị loãng xương bằng Đông y

Để khắc phục nguyên nhân và cải thiện bệnh lý, người bệnh có thể sử dụng các bài thuốc điều trị loãng xương bằng Đông y. Dựa vào nguyên nhân và những biểu hiện đi kèm, các bài thuốc thường được áp dụng:

1. Trị loãng xương thể tỳ thận dương hư

Các triệu chứng nghiêm trọng và bài thuốc khắc phục bệnh loãng xương thể tỳ thận dương hư:

Triệu chứng

  • Toàn thân mệt mỏi, người xanh xao, không có lực
  • Tinh thần uể oải
  • Chân tay lạnh, da lạnh
  • Sợ lạnh
  • Gối mỏi
  • Lưng và thắt lưng đau yếu
  • Ăn ngủ kém, miệng nhạt
  • Đại tiện phân lỏng
  • Tiểu đêm nhiều lần
  • Nước tiểu trong
  • Liệt dương
  • Di tinh
  • Lưỡi bệu
  • Rêu lưỡi trắng mỏng

Điều trị

Bài thuốc điều trị loãng xương thể tỳ thận dương hư bằng Đông y chủ yếu sử dụng những vị thuốc có tác dụng ích khí, kiện tỳ, bổ thận, mạnh gân xương và tráng dương.

Nguyên liệu:

  • 30 gram Thục địa
  • 15 gram Kỷ tử
  • 12 gram Sơn thù
  • 12 gram Hoài sơn
  • 9 gram Phụ tử
  • 9 gram Đỗ trọng
  • 9 gram Cốt toái bổ
  • 9 gram Bạch truật
  • 6 gram Nhân sâm
  • 6 gram Nhục quế
  • 6 gram Trích thảo

Nếu muốn bồi bổ gân cốt, có thể gia thêm:

  • Tục đọa
  • Thổ phục linh
  • Đỗ trọng
  • Ngưu tất
  • Tang ký sinh
  • Phá cố chỉ
  • Ngũ gia bì
  • Cao xương động vật (cao rắn, cao ngựa, cao ban long)

Cách thực hiện:

  • Rửa sạch các vị thuốc, nấu với 800ml nước lọc
  • Sau 40 phút, lọc lấy nước uống
  • Chia thành nhiều phần và uống hết trong ngày
  • Uống mỗi ngày 1 thang, kiên trì trong 2 tháng.
Bài thuốc khắc phục bệnh loãng xương thể tỳ thận dương hư
Bài thuốc trị loãng xương thể tỳ thận dương hư có tác dụng ích khí, kiện tỳ, bổ thận, mạnh gân xương và tráng dương

2. Trị loãng xương thể can thận âm hư

Triệu chứng và các dược liệu trong bài thuốc điều trị loãng xương thể can thận âm hư bằng Đông y:

Triệu chứng

  • Đau lưng mỏi gối
  • Tai ù
  • Thị lực giảm sút
  • Dễ bị chuột rút
  • Mất ngủ
  • Chóng mặt
  • Nóng hâm hấp trong xương
  • Sốt nhẹ vào buổi chiều
  • Khát nước
  • Miệng khô họng ráo
  • Chân tay mỏi yếu
  • Đau nhức xương khớp khi vận động nhiều
  • Táo bón
  • Nước tiểu vàng
  • Thường xuyên bức bối không yên
  • Lưỡi đỏ

 Điều trị

Bài thuốc điều trị loãng xương thể can thận âm hư chứa những vị thuốc có tác dụng cường gân tráng cốt, tư âm, bổ thận dưỡng can.

Nguyên liệu:

  • 32 gram Thục địa
  • 15 gram Kỷ tử
  • 15 gram Tang ký sinh
  • 15 gram Hoài sơn
  • 9 gram Phục linh
  • 9 gram Sơn thù
  • 9 gram Cốt toái bổ
  • 6 gram Trích thảo

Cách thực hiện:

  • Rửa sạch các vị thuốc
  • Sắc thuốc
  • Nước thuốc cô đặc lại khoảng 3 bát thì tắt bếp
  • Uống ấm và uống hết trong ngày
  • Uống mỗi ngày 1 thang cho đến khi các triệu chứng được kiểm soát.
Bài thuốc điều trị loãng xương thể can thận âm hư bằng Đông y
Bài thuốc điều trị loãng xương thể can thận âm hư bằng Đông y giúp cường gân tráng cốt, tư âm, bổ thận dưỡng can

3. Trị loãng xương thể khí huyết ứ trệ

Bài thuốc điều trị loãng xương thể khí huyết ứ trệ bằng Đông y và các triệu chứng:

Triệu chứng

  • Đau nhức các khớp
  • Cơ thể mệt mỏi
  • Da sạm
  • Lưỡi tía
  • Đau nhức mình mẩy

Điều trị

Những dược liệu có trong bài thuốc điều trị loãng xương thể khí huyết ứ trệ phải có khả năng hoạt huyết, tán kết, hóa ứ, chỉ thống, thông kinh lạc.

Nguyên liệu:

  • 12 gram Xuyên khung
  • 16 gram Hoàng kỳ
  • 10 gram Hồng hoa
  • 20 gram Tô mộc
  • 10 gram Ngải diệp
  • 12 gram Huyết đằng
  • 12 gram Tục đoạn
  • 12 gram Phòng sâm
  • 12 gram Bạch truật
  • 12 gram Xà tiền
  • 10 gram Uất kim
  • 10 gram Trần bì
  • 12 gram Hương phụ tử chế
  • 12 gram Cam thảo

Cách thực hiện:

  • Rửa sạch các vị thuốc
  • Sắc thuốc với 1 lít nước lọc
  • Đợi nước thuốc cạn còn 3 bát thì tắt bếp
  • Chia thành 3 lần uống, uống hết trong ngày. Nên uống ấm
  • Uống mỗi ngày 1 thang, kiên trì trong 30 ngày để cảm nhận hiệu quả.
Bài thuốc điều trị loãng xương thể khí huyết ứ trệ bằng Đông y
Bài thuốc điều trị loãng xương thể khí huyết ứ trệ giúp hoạt huyết, tán kết, hóa ứ, chỉ thống, thông kinh lạc

4. Chữa loãng xương thể tỳ hư

Triệu chứng và bài thuốc chữa loãng xương thể tỳ hư bằng Đông y:

Triệu chứng

  • Chân tay yếu mềm
  • Cơ thể gầy xanh
  • Ăn ngủ kém
  • Thường xuyên bị lạnh bụng
  • Mình mẩy nặng nề
  • Đi ngoài có phân lỏng
  • Ngại vận động
  • Chất lưỡi nhợt
  • Mạch trầm tế

Điều trị

Chữa loãng xương thể tỳ hư bằng Đông y cần phải sử dụng bài thuốc có khả năng bồi bổ cơ thể và bổ tỳ vị.

Nguyên liệu:

  • 12 gram Bạch truật
  • 10 gram Sơn tra
  • 12 gram Thần khúc
  • 10 gram Bán hạ
  • 12 gram Hậu phác
  • 10 gram Cao lương khương
  • 10 gram Sa nhân
  • 12 gram Lá lốt
  • 12 gram Phòng sâm
  • 10 gram Bạch linh
  • 10 gram Chích thảo

Gia giảm:

  • Nếu bị đau đầu mất ngủ: Gia thêm 12 gram Viễn chí, 12 gram Hắc táo nhân.
  • Thường xuyên sôi bụng, phân lỏng: Gia thêm 6 gram Sinh khương, 8 gram Quế.
  • Đau nhức các khớp: Gia thêm 12 gram Tục đoạn, 12 gram Đỗ trọng.
  • Ho hen hắc đờm: Gia thêm 16 gram Tía tô, 12 gram Cát cánh.

Cách thực hiện:

  • Rửa sạch các vị thuốc
  • Sắc thuốc với 1 lít nước lọc, thu được 3 bát nước thuốc
  • Chia thành 3 lần uống, uống hết trong ngày
  • Uống mỗi ngày 1 thang, kiên trì trong 30 ngày.
Bài thuốc điều trị loãng xương thể tỳ hư bằng Đông y
Bài thuốc điều trị loãng xương thể tỳ hư bằng Đông y có tác dụng bồi bổ cơ thể và bổ tỳ vị

5. Chữa bệnh loãng xương thể âm dương câu hư

Bài thuốc chữa bệnh loãng xương thể âm dương câu hư và các dấu hiệu nhận biết:

Triệu chứng

  • Lưng và thắt lưng đau mỏi, tê
  • Cơ thể mệt mỏi
  • Không có sức
  • Tinh thần uể oải
  • Tiểu đêm
  • Ù tai
  • Suy giảm tình dục
  • Phân lỏng
  • Ăn ít
  • Lưỡi bệu, đỏ
  • Rêu lưỡi nhạt
  • Mạch bộ quan bên phải Nhu
  • Mạch bộ thốn Hư
  • Bộ quan bên trái Huyền
  • Bộ xích trầm hoặc Tế Phù

Điều trị

Để điều trị bệnh loãng xương thể âm dương câu hư bằng Đông y, cần dùng bài thuốc Bổ Âm Thang.

Nguyên liệu:

  • 15 gram Thục địa
  • 15 gram Sinh địa
  • 12 gram Ngưu tất
  • 12 gram Cốt toái bổ
  • 9 gram Quy đầu
  • 9 gram Bạch thược
  • 9 gram Tri mẫu
  • 9 gram Hoàng bá
  • 9 gram Đỗ trọng
  • 9 gram Phục linh
  • 6 gram Hồi tiểu
  • 6 gram Trần bì
  • 6 gram Nhân sâm
  • 6 gram Trích thảo

Gia giảm:

  • Đau cố định và đau nhiều do ứ huyết: Gia thêm 12 gram Xích thược, 6 gram Một dược, 6 gram Nhũ hương.
  • Đau thắt lưng: Gia thêm 9 gram Ngũ gia bì.
  • Đau giữa lưng: Gia thêm 9 gram Tang ký sinh.
  • Đau lưng trên: Gia thêm 9 gram Cát căng.

Cách thực hiện:

  • Rửa sạch các vị thuốc
  • Sắc thuốc với 800 ml nước lọc, thu được 600ml nước thuốc
  • Chia thành 3 lần uống, uống hết trong ngày
  • Uống mỗi ngày 1 thang, kiên trì sử dụng bài thuốc từ 1 – 2 tháng để khắc phục tình trạng.
Điều trị bệnh loãng xương thể âm dương câu hư bằng bài thuốc Bổ Âm Thang
Điều trị bệnh loãng xương thể âm dương câu hư bằng bài thuốc Bổ Âm Thang

Điều trị loãng xương bằng Đông y cần lưu ý gì?

Các bài thuốc điều trị loãng xương bằng Đông y có độ lành tính cao, hầu như không gây tác dụng ngoại ý khi chữa trị đúng cách. Hơn thế, các loại thảo dược trong bài thuốc có khả năng bồi bổ cơ thể, điều trị căn nguyên và cải thiện những triệu chứng của bệnh loãng xương.

Tuy nhiên những bài thuốc chữa loãng xương bằng Đông y thường mang đến hiệu quả chậm (do yếu tố cơ địa). Chính vì thế, bệnh nhân nên trì uống thuốc tối thiểu 30 ngày để các dưỡng chất có thể thấm sâu vào cơ thể và phát huy tác dụng. Đối với trường hợp nặng và có nguy cơ gãy xương, cần dùng thuốc Tây y điều trị loãng xương để tránh bệnh loãng xương gây biến chứng.

Một số lưu ý khác:

  • Thăm khám kỹ lưỡng và xác định tính nghiêm trọng trước khi điều trị loãng xương bằng Đông y.
  • Cần tham khảo ý kiến bác sĩ nếu muốn dùng các bài thuốc Đông y chữa bệnh. Tuyệt đối không tự chẩn đoán và dùng thuốc chữa trị.
  • Để điều trị loãng xương bằng Đông y an toàn và hiệu quả, người bệnh nên tìm gặp thầy thuốc có nhiều năm kinh nghiệm, giỏi và am hiểu về bệnh lý, có giấy phép hành nghề.
  • Những bài thuốc Đông y điều trị loãng xương cần được sử dụng đúng hướng dẫn. Điều này giúp sớm cải thiện tình trạng bệnh. Không điều trị ngắt quãng, tự ý điều chỉnh liều lượng hay gia giảm các vị thuốc.
  • Tuyệt đối không lạm dụng các bài thuốc Đông y để tránh gây tác dụng ngược.
  • Cần hỏi ý kiến bác sĩ chuyên khoa trước khi dùng bài thuốc Đông y điều trị loãng xương cho bệnh nhân bị tiểu đường, có vấn đề về gan hoặc thận, phụ nữ mang thai.
  • Không nên tiếp tục sử dụng bài thuốc Đông y điều trị loãng xương nếu nhận thấy một số bất thường. Cụ thể như hoa mắt chóng mặt, cơ thể mệt mỏi, suy yếu, đau đầu thường xuyên, rối loạn hệ tiêu hóa nghiêm trọng…
  • Ngừng sử dụng các bài thuốc Đông y nếu không đạt hiệu quả điều trị loãng xương sau 2 tháng áp dụng. Đồng thời hỏi ý kiến bác sĩ về các phương pháp điều trị hiệu quả hơn. Cụ thể: Dùng thuốc Tây y, thuốc canxi cho người bị loãng xương…
  • Duy trì thói quen vận động mỗi ngày với các bài tập có cường độ nhẹ và phù hợp. Cụ thể như yoga, tập dưỡng sinh, đi bộ…
  • Ăn uống đều độ và đủ chất, nên cung cấp đủ lượng canxi và vitamin D3 cần thiết cho người già bị loãng xương thông qua các loại thực phẩm lành mạnh. Cụ thể như cá hồi, tôm, sữa, sữa chua, các loại rau xanh, các loại hạt (hạt dẻ, hạt vừng, hạt đều…), hạnh nhân, nấm, các loại đậu… Bởi những thành phần dinh dưỡng này có khả năng duy trì sức khỏe xương khớp, tăng mật độ xương và giảm loãng xương. Một số thành phần dinh dưỡng khác tốt cho xương, nên thêm vào chế độ ăn uống: Magie, mangan, kali, protein, axit béo omega-3…
Thăm khám với thầy thuốc có nhiều năm kinh nghiệm để điều trị loãng xương bằng Đông y an toàn và hiệu quả
Thăm khám với thầy thuốc có nhiều năm kinh nghiệm để điều trị loãng xương bằng Đông y an toàn và hiệu quả

Điều trị loãng xương bằng Đông y là một phương pháp chữa bệnh an toàn, có khả năng khắc phục tốt căn nguyên và bệnh lý. Tuy nhiên phương pháp này thường mang đến hiệu quả chậm. Vì thế người bệnh cần dùng bài thuốc Đông y đúng cách, kiên trì trong 2 tháng (theo hướng dẫn của thầy thuốc) để cảm nhận hiệu quả.

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Chia sẻ
Bỏ qua