Acid uric là gì? Nguyên nhân làm tăng axit uric trong máu

Acid uric là một chất thải trong cơ thể, có thể tích tụ ở các mô hoặc khớp và dẫn đến nhiều điều kiện sức khỏe liên quan. Nồng độ axit uric trong máu cao có thể là dấu hiệu của bệnh gout, tuy nhiên một số thực phẩm và đồ uống có thể làm tăng nồng độ axit uric trong máu.

acid uric là gì
Acid uric có thể tích tụ ở các khớp gây sưng khớp và đau đớn

Acid uric là gì?

Acid uric là một chất thải được hình thành khi cơ thể phá vỡ purin, được tìm thấy trong một số loại thực phẩm. Phần lớn acid uric sẽ thoát ra khỏi cơ thể thông qua nước tiểu và phân.

Thông thường có một nồng độ acid uric nhất định trong máu là bình thường. Tuy nhiên nếu nồng độ này tăng cao hoặc thấp hơn mức cho phép, điều này có thể dẫn đến nhiều vấn đề sức khỏe liên quan. Nồng độ acid uric trong máu cao có thể là dấu hiệu của bệnh gout hoặc liên quan đến một số tình trạng y tế khác, chẳng hạn như tiểu đường và sự hình thành sỏi thận amoni acid arat.

Nồng độ acid uric trong máu được tính bằng miligam trên decilit (mg / dl) và phụ thuộc vào giới tính, như sau:

  • Nồng độ thấp: Đối với nam là dưới 2.5 mg / dl và dưới 1.5 mg / dl đối với nữ.
  • Nồng độ bình thường: Đối với nam là 2.5 – 7.0 mg / dl và 1.5 – 6.0 mg / dl đối với nữ.
  • Nồng độ cao: Đối với nam là trên 7.0 mg / dl và trên 6.0 mg / dl đối với nữ.

Người bệnh có thể cần thực hiện xét nghiệm máu xác định nồng độ axit trong máu để xác định các bệnh lý liên quan và có biện pháp xử lý phù hợp.

Nồng độ acid uric cao là gì?

Acid uric là một chất thải có trong máu, được tạo ra khi cơ thể phá vỡ các hóa chất được gọi là purin. Hầu hết các trường hợp, acid uric hòa tan trong máu, đi qua thận và ra khỏi cơ thể theo nước tiểu.

acid uric cao
Nồng độ axit uric tăng cao có thể dẫn đến bệnh gout

Một số loại thức ăn và đồ uống có chứa nhiều nhân purin có thể làm tăng nồng độ acid uric, chẳng hạn như:

  • Hải sản, đặc biệt là cá hồi, tôm, tôm hùm và cá mòi
  • Các loại thịt đỏ
  • Thịt nội tạng, chẳng hạn như gan
  • Thức ăn và đồ uống có chứa siro ngô hoặc có hàm lượng fructose cao và rượu, bia, bao gồm bia không chứa chất cồn

Nếu có nhiều acid uric trong cơ thể, sẽ được gọi là tăng acid uric máu. Điều này có thể dẫn đến việc hình thành các tinh thể acid tại các khớp hoặc mô xung quanh. Các tinh thể này có thể lắng đọng ở các khớp và dẫn đến bệnh gout, một dạng viêm khớp gây đau đớn dữ dội. Ngoài ra, các tinh thể này cũng có thể lắng đọng ở thận và gây sỏi thận.

Nếu không được điều trị, nồng độ acid uric cao có thể dẫn đến tổn thương xương, khớp hoặc các mô vĩnh viễn và dẫn đến bệnh tim, bệnh thận. Ngoài ra, nồng độ axit uric cao cũng có liên quan đến bệnh tiểu đường loại 2, huyết áp cao và bệnh gan nhiễm mỡ.

Dấu hiệu acid uric trong máu cao

Nồng độ acid uric trong máu có thể không gây ra các dấu hiệu nhận biết. Các triệu chứng có thể không xuất hiện cho đến khi nồng độ acid uric cao kéo dài và dẫn đến các vấn đề sức khỏe liên quan.

dấu hiệu axit uric cao
Tích tụ các tinh thể axit uric ở khớp có thể gây sưng và đau khớp

Các dấu hiệu và triệu chứng liên quan có thể bao gồm:

  • Đau và sưng khớp
  • Các khớp cảm thấy đau đớn và ấm khi chạm vào
  • Da sáng bóng, đổi màu xung quanh khớp bị ảnh hưởng
  • Có các dấu hiệu của chứng sỏi thận, khi nồng độ axit uric tăng cao, chẳng hạn như:
  • Đau lưng
  • Có nhu cầu đi tiểu thường xuyên hơn
  • Nước tiểu đục, có mùi bất thường hoặc có máu trong nước tiểu
  • Buồn nôn và nôn

Ngoài ra, một số người có thể có nồng độ acid uric thấp hơn bình thường, mặc dù điều này thường không phổ biến. Người bị thiếu acid uric có thể có nhu cầu đi tiểu nhiều hơn bình thường và có thể bị mất nước nếu không bổ sung nước đầy đủ.

Nguyên nhân làm tăng acid uric trong máu

Hầu hết các trường hợp, nồng độ acid uric tăng trong máu xảy ra khi thận không thể loại bỏ acid uric hiệu quả. Mặc dù không thể xác định chính xác nguyên nhân, tuy nhiên các yếu tố di truyền và môi trường, chẳng hạn như chế độ ăn uống và điều kiện sức khỏe có thể làm tăng nguy cơ.

Cụ thể, các nguyên nhân và yếu tố nguy cơ có thể gây tăng nồng độ acid uric trong máu bao gồm:

  • Chế độ ăn uống giàu purin như gan, cá mòi, cá cơm, nước hầm thịt, các loại đậu, nấm và các loại thực phẩm khác
  • Sử dụng thuốc lợi tiểu gây tích nước trong cơ thể
  • Uống quá nhiều rượu
  • Suy giáp (tuyến giáp hoạt động kém)
  • Sử dụng thuốc ức chế hệ thống miễn dịch
  • Thừa cân, béo phì
  • Bệnh vẩy nến
  • Suy thận (thận không có khả năng lọc máu)
  • Hội chứng ly giải khối u, là tình trạng giải phóng các tế bào vào máu nhanh chóng trong một số bệnh ung thư hoặc do hóa trị điều trị ung thư gây ra

Điều kiện và bệnh lý khiến nồng độ acid uric tăng cao

Nồng độ acid uric trong máu tăng cao có thể liên quan đến một bệnh lý và điều kiện sức khỏe, chẳng hạn như:

1. Bệnh gout

Acid uric dư thừa trong máu có thể gây ra bệnh gout, một tình trạng viêm khớp đau đớn do việc hình thành các tinh thể acid ở khớp, mao mạch, da và các mô khác.

Các cơn gout có thể xảy ra đột ngột, gây nóng rát và sưng khớp bị ảnh hưởng. Các triệu chứng có thể đến và biến mất. Tuy nhiên người bệnh cần có biện pháp kiểm soát và ngăn ngừa các triệu chứng bùng phát.

2. Bệnh tiểu đường loại 2

Tăng nồng độ acid uric có thể liên quan đến tình trạng kháng insulin ở bệnh nhân tiểu đường hoặc tiền tiểu đường. Theo thống kê, nồng độ acid uric cao có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2 mà không phụ thuộc vào các yếu tố nguy cơ, chẳng hạn như béo phì, rối loạn lipid máu và tăng huyết áp.

axit uric cao là bệnh gì
Tăng axit uric máu cao có thể liên quan đến bệnh tiểu đường

3. Bệnh thận

Thận loại bỏ các chất thải ra khỏi cơ thể, bao gồm cả acid uric. Ở bệnh nhân bệnh thận, các tổn thương có thể khiến thận ngừng hoạt động hoặc hoạt động không bình thường. Điều này có thể khiến các chất thải, bao gồm acid uric tích tụ trong máu.

4. Hội chứng ly giải khối u

Hội chứng ly giải khối u là một tình trạng khẩn cấp có thể do ung thư máu gây ra. Điều này tạo ra nồng độ acid uric trong máu cơn hơn bình thường khi các khối u giải phong vào máu. Ngoài ra, sau khi hóa trị điều trị ung thư, nồng độ acid uric trong máu cũng có thể cao hơn bình thường.

Hội chứng ly giải khối u có thể dẫn đến các chấn thương thận cấp tính khi axit uric lắng đọng ở thận. Biện pháp điều trị bao gồm hydrat hóa để bài tiết acid uric dư thừa thông qua nước tiểu.

Chẩn đoán nồng độ acid uric cao

Để chẩn đoán tình trạng acid uric trong máu cao, bác sĩ có thể đề nghị xét nghiệm máu hoặc nước tiểu. Người bệnh có thể cần xét nghiệm nếu có triệu chứng bệnh gout, sỏi thận hoặc đang điều trị ung thư.

xét nghiệm axit uric máu
Nồng độ axit uric có thể được kiểm tra thông qua xét nghiệm máu và xét nghiệm nước tiểu

Bác sĩ có thể lấy một mẫu máu bằng kiêm tiêm hoặc yêu cầu người bệnh lấy một mẫu nước tiểu trong khoảng 24 giờ. Mẫu máu hoặc mẫu nước tiểu sẽ được kiểm tra ở phòng thí nghiệm để xác định nồng độ acid uric.

Đôi khi bác sĩ có thể đề nghị kiểm tra dịch khớp để xác định nồng độ acid uric. Cụ thể, bác sĩ sẽ sử dụng một ống kim để lấy một lượng nhỏ dịch từ khớp bị sưng và kiểm tra ở phòng thí nghiệm.

Nếu cần chẩn đoán xác định, bác sĩ có thể kiểm tra tiền sử bệnh và các triệu chứng hiện tại của người bệnh.

Trong một số trường hợp,người bệnh có thể có nồng độ acid uric cao nhưng không có biểu hiện bệnh lý. Tình trạng này có thể không cần chẩn đoán và điều trị, nếu người bệnh không phát triển các điều kiện sức khỏe liên quan.

Điều trị nồng độ acid uric trong máu cao

Nếu người bệnh đang lên một con gout, bác sĩ có thể đề nghị sử dụng thuốc để giảm viêm, sưng và đau. Người bệnh nên uống nhiều nước, nhưng tránh tiêu thụ nước ngọt và rượu để hỗ trợ loại bỏ axit khỏi máu. Ngoài ra, chườm lạnh và chườm nóng và khớp bị ảnh hưởng có thể hỗ trợ cải thiện các triệu chứng.

Ngoài ra, một số loại thực phẩm có chứa purin và tạo ra axit uric khi cơ thể phân hủy thức ăn. Chế độ ăn uống giàu purin có thể khiến axit uric tích tụ trong máu. Không thể tránh hoàn toàn purin vì nhiều loại thực phẩm có chứa purin. Tuy nhiên người bệnh có thể thực hiện chế độ ăn uống ít purin và thực hiện các bước giảm purin khác.

điều trị tăng acid uric máu
Hạn chế tiêu thụ rượu có thể điều chỉnh nồng độ axit uric trong máu

Các loại thực phẩm có hàm lượng purin từ trung bình đến cao có thể bao gồm:

  • Rượu
  • Thịt ba rọi
  • Gà tây
  • Thịt bê
  • Thịt nội tạng
  • Động vật có vỏ
  • Cá hồi
  • Cá tuyết
  • Cá cơm
  • Cá mòi
  • Cá trích

Người bệnh gout có thể nên tránh các loại thực phẩm này trong chế độ ăn uống để tránh các rủi ro liên quan. Ngoài ra, để ngăn ngừa nguy cơ phát triển các triệu chứng bệnh gout, người bệnh có thể thực hiện các bước như:

  • Tránh tiêu thụ rượu
  • Giảm cân và duy trì cân nặng khoa học, hợp lý
  • Bảo vệ các khớp bằng cách thực hiện các bài tập nhẹ nhàng, vừa phải, ít va chạm, chẳng hạn như đi bộ, đi xe đạp hoặc bơi lội

Người bệnh gout nên thực hiện xét nghiệm axit uric 6 tháng một lần để kiểm soát các triệu chứng. Giữ nồng độ acid uric trong mức độ nhất định có thể làm giảm đau, hạn chế tổn thương khớp và ngăn ngừa các biến chứng liên quan.

Axit uric là một chất thải có thể là hỏng các khớp và mô nếu tích tụ quá nhiều trong cơ thể. Khi nồng độ axit uric trong máu cao kéo dài trong một thời gian, người bệnh có thể phát triển nhiều vấn đề sức khỏe khác nhau.

Ở người bệnh gout, điều quan trọng là phải giữa nồng độ axit uric trong máu ở phạm vi khỏe mạnh. Điều này có thể cải thiện các triệu chứng, giảm nguy cơ phát triển các cơn gout và ngăn ngừa các biến chứng hiệu quả.

Tham khảo thêm: Hạt tophi là gì? Thông tin người bệnh gout cần biết

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *